Spotkania

Kształtowanie się systemu antroponimicznego polszczyzny

Naszym gościem była pani dr Violetta Jaros z Instytutu Filologii Polskiej AJD Częstochowa

Przedmiotem wykładu były zagadnienia związane z ewolucją systemu nazewnictwa osobowego polszczyzny, a mianowicie przekształcanie się pierwotnego słowiańskiego systemu jednoelementowego (imię) w dwuelementowy (imię + nazwisko). Omówione zostały źródła współczesnego imiennictwa: najstarsze słowiańskie złoże imion, ich typy, budowa językowa, imiona chrześcijańskie, imiona, które zawdzięczamy literaturze i współczesnej kulturze popularnej, zasady nadawania imion w Polsce, ich motywacja, imiona modne, popularne, nietypowe, najpopularniejsze imiona nadawane na początku XXI w. w ujęciu statystycznym.  A także jak przebiegał proces tworzenia się nazwisk (od XIII do początku XIX w.) w poszczególnych grupach społecznych, jego uwarunkowania pozajęzykowe (kulturowe, polityczne, demograficzne itp.) i językowe, od kiedy nazwisko w Polsce stało się obowiązkowym elementem nazewniczym, budowa językowa nazwisk (m.in. jakie informacje niosą przyrostki słowotwórcze, typy nazwisk), najpopularniejsze współcześnie nazwiska Polaków w ujęciu statystycznym.

Log in to comment

Genealogia Marii Leszczyńskiej - przedostatniej królowej Francji

9 kwietnia naszym gościem był Wojciech Edward Leszczyński - Prezes Zarządu Fundacji im. Króla Stanisława Leszczyńskiego powołanej do życia w 2006 roku. Fundacja zajmuje się problematyką rządności oraz popularyzowaniem postaci z rodu Leszczyńskich.

Wykład pt. "GENEALOGIA MARII LESZCZYŃSKIEJ - PRZEDOSTATNIEJ KRÓLOWEJ FRANCJI" stawia sobie za cel prezentację wywodu genealogicznego Marii Leszczyńskiej, który już w pierwszym pokoleniu zawiera w sobie wywód genealogiczny Króla Polski Stanisława Leszczyńskiego - ojca Marii.

W historii Polski przyjmuje się podział panowania Królów Polskich według tzw. dynastii. Stąd mamy dynastię Piastów, Jagiellonów, a w ramach królów elekcyjnych - dynastię Wazów. Zainteresowanie genealogią polskich królów elekcyjnych jest stosunkowo małe z uwagi na pozorny brak ich ciągłości dynastycznej. Wykład ma temu zaprzeczyć, umiejscawiając Leszczyńskich w genealogii Piastów i Przemyślidów. Dodatkowo w przypadku Marii Leszczyńskiej mamy do czynienia nie tylko z ciekawym wywodem antenatów (ascendentów), ale też potomków (descendentów). Wykład ma również na celu wykazanie wysokiej pozycji polskiego "rodu szlacheckiego" w wiekach XVII-XVIII - równoważnego "rodom krwi" Europy Zachodniej - krótkie omówienie mariażu Marii Klementyny Sobieskiej z Jakubem Stuartem w 1719 roku."

Log in to comment

Ewa Rejment Avatar
Ewa Rejment odpowiedział w temacie: #6788 7 lata 4 miesiąc temu
Panie Włodku dziękuję za nader cenna dla mnie informacje. Zaraz napisze do Muzeum aby mi dosłali. Serdecznie dziękuję. W kwietniu z wykładem o Bańcerkach -Rejmentach bede w Częstochowie.Zapraszam. Jak bede wiedziała dokładny termin dam znać. Ewa R.
Włodzimierz Stefani Avatar
Włodzimierz Stefani odpowiedział w temacie: #6791 7 lata 4 miesiąc temu
Pani Ewo, dziękuję za zaproszenie i czekam na datę. Co do ksiąg, ważne też, że będzie ciąg dalszy...
Z pozdrowieniami
wlodeks
Lech Ciuk Avatar
Lech Ciuk odpowiedział w temacie: #6792 7 lata 4 miesiąc temu
Wspaniała rzecz, ja już czekam na przesyłkę od autora bowiem wczoraj opłaciłem koszty. Pozdrowienia dla Pana Włodka.Stary Radomszczanin - Lech C.
Włodzimierz Stefani Avatar
Włodzimierz Stefani odpowiedział w temacie: #6794 7 lata 4 miesiąc temu
O! miło mi, pozdrawiam serdecznie, Panie Lechu :-)

Dwory Szlacheckie Ziemi Olkuskiej

W środę 12 marca gościliśmy Pana Jacka Sypienia historyka i dziennikarza. Autora kilkunastu książek o Ziemi Olkuskiej.

Pan Jacek opowiedział nam m.in. o tym czym się różni stary zabytkowy szlachecki od dzisiejszych wzorowanych na te stare budowli, o tych, którzy budowali historyczne dwory, o tych, którzy tam się rodzili, żyli i umierali, co pozostawili dla tej najbliższej, bo rodzinnej okolicy, ale też dla całego kraju. Bo to też genealogia.

Była też informacja Archiwum Państwowego w Częstochowie, o tym jak prowadzić "Archiwum domowe".

Galeria zdjęć.

Log in to comment

Mieszkańcy parafii Wniebowzięcia NMP w Mstowie w latach 1615-1815

Z jakich źródeł korzystać aby odtworzyć mikrohistorię miasta Mstowa i okolicznych wsi? Czy możemy poznać tamtejszych mieszkańców z imion i nazwisk, rozpoznać w nich naszych przodków i ustalić przebieg ich życia? Czy w owym czasie istniało pojęcie nazwiska i jak było rozumiane? Jakie antroponimy nosili mieszkańcy i goście parafii mstowskiej i czy da się je wyróżnić? Jak wyglądają, co zawierają, i w czyim posiadaniu były miejscowe archiwalia kościelne i miejskie? Na te i inne pytania, w dziesiątym roku swoich dociekań historycznych, odpowiadał podczas spotkania 12.02.2014 Amadeusz Szklarz-Habrowski z Instytutu Kultury Polskiej UW.

Log in to comment

Pierwsze spotkanie w 2014 r.

8 stycznia 2014 naszym gościem był ponownie Robert Sikorski z Archiwum Państwowego w Częstochowie. Była to kontynuacja spotkania z 13 marca 2013.

Robert Sikorski jest autorem niezwykle ciekawego opracowania poświęconego przewodnikom po Częstochowie i Jasnej Górze, jakie zostały wydane w okresie dwu ostatnich stuleci, zatytułowanego „Częstochowa w przewodnikach od XIX do XXI wieku". Praca ta w przejrzysty sposób pokazuje nam obraz Częstochowy, jak i jej mieszkańców, żyjących w okresie niezwykle zmieniających się warunków historyczno-ekonomicznych.

Zdjęcia ze spotkania.

Log in to comment

Anna Fukushima Avatar
Anna Fukushima odpowiedział w temacie: #13044 6 lata 1 miesiąc temu
Bardzo zaluje, ze nie moge uczestniczyc w tym spotkaniu. Mstow byl parafia moich przodkow na przelomie XIX i XX w.

"Gazeta Warszawska" z 8 (20) IV 1875 r. N° 85

(...) O dwie mile od Czestochowy, a mil cztery od granicy Szlazka, ponad kreto wijaca sie Warta, w dolinie, miedzy dosc wznioslemi gorami lezy Mstow, niegdys miasteczko, zalozone w roku 1279 przez Boleslawa Wstydliwego, syna Leszka Bialego. Na lewym brzegu Warty od wjazdu z Czestochowy, na dosc wynioslem wzgorzu, u stop ktorego rozciaga sie wies Wancerzow wznosi sie wspaniala swiatynia, stanowiaca dzis kosciol parafialny, a przedtem klasztor kanonikow lateranenskich reguly sw. Augustyna, fundowany w roku 1220-tym przez Iwona hrabiego na Konskich Odrowaza, biskupa krakowskiego. W samej zas osadzie istnieje niewelki kosciolek pod wezwaniem S-go Stanislawa, ponad brzegiem rzeki. Mstow osobliwosci nie posiada zadnych, a istniejacy niegdys w srodku rynku drewniany ratusz, dalekim swa budowa siegajacy czasow, w r. 1811 za burmistrza SADOWSKIEGO rozebrany zostal, lecz dla jakich przyczyn, ani miejscowe akta, ani najstarsi wiekem mieszkancy objasnic nie mogli. Jeszcze do roku 1820-go, Mstow kwitnal pod wzgledem przemyslu i handlu. Na odbywane tu jarmarki, jak swiadczy krotki zarys przez burmistrza TRELLEROWICZA w tym czasie sporzadzony, po kilkanascie tysiecy sztuk bydla, owiec i koni przypedzano. Obok tego, trudnili sie mieszkancy rolnictwem i drobnym handlem; a niegdys kwitnelo tu 50 fabryk tkackich, wyrabiajacych sukno ordynaryjne, trzy czwarte lokcia szerokosci majace, w cenie po zlp 2 za lokiec. Grunta mstowskie przewaznie skladaja piaszczyste lany lub kamieniste gory z lomami wapiennego kamienia i krzemienia, z ktorego dawnemi czasy wyrabiano tu skalki do broni palnej; w znacznej ilosci jest takze glina garncarska, a wystepujaca nad brzegiem Warty skala, w postaci wynioslej wiezycy, do osobliwosci osady przez meszkancow zaliczona bywa. Dzis Mstow jest uboga osada, w ktorej handel zaledwie drobnych rozmiarow egzystowac moze: jarmarki liche i nieprzedstawiajace tego ozywienia jakie o innych jeszcze osadach napotykac sie daje. Ludnosc wprawdzie wzrosla do cyfry 2000 dusz, ale zyjac w warunkach niesprzyjacych dobrobytowi, w bardzo biednym pozostaje stanie. Na polepszenie jeddnakze ich bytu, wplywac moze postanowienie przemieniajce Mstow z miasta w osade, skutkem czego mieszkancy od wielu ciezarow uwolnieni zostali. Zakon kanonikow lateranenskich w Mstowie, posiadajac wlasne fundusze nastepnie zakupil kolejno wsie: Zawade, Krasice, Klobukowice, Kuchary, Jaskrow, Wancerzow i Konin, ktore dzis jeszcze nosza nazwe dobr mstowskich. W roku 1798-m rzad pruski, zabrawszy na rzecz skarbu dobra klasztorne, onemuz tytulem kompetencyi przeznaczyl 25,000 zlp. rocznie, a z lasow 250 sazni deputatu w drzewie. W roku zas 1822-im w zamian kompetencyi, procentow i dzisieciny jakie klasztor pobieral, wyznaczono dla proboszcza 3,000 zlp. rocznie, a dla dwoch wikaryuszow po zlp. 1,000 rocznie. Proboszczowie mstowsy, z nadanych im przez Stolice Apostolska przywilejow, tytulowali sie pralatami posiadajacymi stalle katedralne, a nawet niektorzy z nich, jak Ignacy KOZIEROWSKI i Mchal KOSMOWSKI, byli biskupami in partibus. Zwloki tych dwoch mstowskich proboszczow, spoczywaja w grobach tutejszego kosciola i mimo znacznego uplywu czasu, ubiory i obuwie, a jakich zostali pochowani, nie ulegly zniszczeniu. Klasztor mstowski niegdys posiadal nader bogata biblioteke, a w czasie napadow tatarskich i szwedzkich najazdow, w podwoje swoje przyjmowal liczne zastepy polskiego rycerstwa. Krol Lokietek podczas wojny z ksiazetami szlazkimi, bawil tu przez przez osm tygodni, oczekujac posilkow wojennych, a cztery tygodnie przepedzil tu Jan Kazimierz zdazajac do Krakowa, w czasie najazdu Karola XII-go krola szwedzkiego. Pozostale z owych czasow uzbrojenia, jako to: mozdzierze i halabardy, w roku 1864-ym przelane zostaly na krzyz zelazny. Lud okoliczny pracowity, wesoly, goscinny jak w ogole lud polski, a jego spiewy przy ochoczym tancu, czy to na uroczystem domowem zebraniu, jakie zazwyczaj hucznie obchodzone wesela zgromadzaja, czy w dni swiateczne w miejscowej gospodzie zwanej Wesola, mile czynia wrazenie.
________
A.F.
Tomasz Boral Avatar
Tomasz Boral odpowiedział w temacie: #13142 6 lata 1 miesiąc temu
A może jest szansa na publikację jakiegoś referatu,jak to już czasem bywało po spotkaniu? Byłoby pięknie
Jacek Tomczyk Avatar
Jacek Tomczyk odpowiedział w temacie: #13144 6 lata 1 miesiąc temu
Materiał z wykładu jest częścią większego opracowanie naukowego.
Dopiero po zakończeniu prac nad całością będzie możliwa publikacja.

Jacek Tomczyk
zolwik q Avatar
zolwik q odpowiedział w temacie: #13306 6 lata 1 miesiąc temu
to parafia moich przodkow sprzed 200 lat. :)