Wpisy dot. szlachetnie urodzonych i zasłużonych dla kościoła koziegłowskiego.

 Wpisy rozpoczęte w 1751 r. przez ks. Józefa Jana Kantego Cybulskiego proboszcza koziegłowskiego

Rok 1751. Umiera szlachetnie urodzona Dorota Gruszczyńska z sołtystwa Cynków

1755. Umierają Państwo Dobińscy, którzy „siedzieli na sołtystwie Siedlec”

1758. W dniu 15 lutego umiera Jan Karliński szlachcic z Kamienicy i Helena Kotwiczowa z Kamienicy. Chowano w grobie kaplicy św. Stanisława

1760 . W dniu 18 października umiera Tomasz Małachowski z sołtystwa Koziegłowy i pochowany został pod ołtarzem św. Aleksego. Tego samego roku 18 października umiera także Wincenty Sierakowski z Klepaczki parafii Poczesna. Pochowany pod kaplicą św. Stanisława

Rudnik Wielki – aktualnie gmina Kamienica Polska - od momentu powstania wsi przez ok. 260 lat zawsze należał do parafii Koziegłowy. Dopiero w 1911 roku została erygowana przez biskupa Stanisława Zdzitowieckiego nowa parafia w Starczy - wydzielona z parafii w Poczesnej. Wówczas stała tam tylko drewniana kaplica do której w niedziele i święta dojeżdżał  z Poczesnej ks. Ferdynand Cichocki (pierwszy proboszcz). W 1919 r. do nowej parafii przyłączono wieś Rudnik Mały a w 1922 r. Rudnik Wielki.

Warto przypomnieć, że budowę obecnie istniejącego w Starczy kościoła murowanego rozpoczęto dopiero w 1928 roku a konsekrowano 29 września 1935 r.
Do tego czasu wszystkie dokumenty związane z faktem urodzin, ślubu lub zgonu sporządzane i gromadzone były w księgach kościoła koziegłowskiego Św. Marii Magdaleny i Bożego Ciała, parafii istniejącej już ok. 1402 roku.

Pierwotna parafia Koziegłowy od chwili powstania w XIV wieku. „tytułowała się pod wezwaniem Bożego Ciała, aby potem być pod wezwaniem św.Marii Magdaleny na który to dzień odpust w Koziegłowach ustanowiono”.

(fragment opracowania „Transporty ewakuowanych do Częstochowy w roku 1944 r. w świetle dokumentów Polskiego Komitetu Opiekuńczego”).

Polski Komitet Opiekuńczy ( PKO) został powołany w Częstochowie w celu udzielania pomocy ewakuowanym w zakresie rejestracji, ewidencji,udzielania pomocy finansowej, zakwaterowania, wyżywienia, pomocy odzieżowej, opieki lekarskiej oraz pośrednictwa pracy. PKO miał do dyspozycji 5 baraków przy ul. Chłopickiego (obóz przejściowy), biuro mieściło się przy Al. Najświętszej Maryi Panny pod nr 31. Transporty zaczęły napływać od lutego 1944 r. Pierwszy transport nadszedł z Puław 21 lutego, liczył 117 osób , w tym 59 dzieci. W marcu nadeszły transporty z Radomia (3600 osób) i Dubna przez Lublin (340 osób). W marcu zwrócono się do Rady Głównej Opiekuńczej (RGO) w Krakowie o przydział leków, spodziewano się bowiem, że liczba ewakuowanych wzrośnie do 10 tys. Po wybuchu powstania w Warszawie krakowska Rada Główna Opiekuńcza (RGO) - już w połowie sierpnia ! – przewidywała, że w Częstochowie pojawi się nowa fala uchodźców, a jej liczebność oszacowano na 500 tys. osób. Niemcy starali się wysyłać wszystkich ewakuowanych na roboty w głąb Rzeszy za pośrednictwem Urzędu Pracy (Arbeitsamtu) działającego przy ul. Jasnogórskiej 8/10. W związku z napływem wysiedlonych z Warszawy (pierwszy transport z Pruszkowa liczący 7200 osób odnotowano 13 sierpnia 1944 r.) zaszła konieczność utworzenia na stacji kolejowej punktów żywienia. W dokumentacji PKO (znajdującej się dziś w Archiwum Państwowym w Częstochowie) odnotowano wszystkie transporty - wraz z podaniem ilości ewakuowanych oraz miejsc przeznaczenia: Rzesza, Wiedeń, Nysa, Oświęcim, Opole, Włoszczowa, Sędziszów, Koniecpol, Wrocław, Kielce, Mszana Dolna. 17 IX 1944 r. transport z Pruszkowa liczący 2700 osób skierowano do miejscowości (stacji) Złoty Potok - por. artykuł Adama Korczyńskiego http://www.janow.pl/?s=a&t=1&m=&i=2900

Szukając korzeni mojej rodziny, wiele lat gromadziłem informacje pośrednio lub bezpośrednio dotyczące Rudnika Wielkiego k/Częstochowy, gmina Kamienica Polska.

Uznałem, że fakt ich posiadania jest dobrym pretekstem do podzielenia się zebraną wiedzą z tymi, którzy chcą poznać historię Rudnika, z tymi których pochłonęła pasja genealogii i tymi których korzenie wywodzą się z moich stron.

Rudnik Wielki do tej pory nie doczekał się własnej monografii lub opracowania opartego na rzetelnych, historycznych źródłach. Może poniższy tekst stanie się przyczynkiem do opracowania czegoś obszerniejszego traktującego o pierwszych latach tworzenia i powstania mojej rodzinnej miejscowości. Spróbuję w jednym miejscu zebrać wiedzę o Rudniku rozproszoną w kilkunastu opracowaniach naukowych. Liczę także na pomoc „znawców tego terenu”, którzy podpowiedzą, zasugerują, wskażą inne nieznane mi materiały historyczne.

Ustalenie właściwych koligacji rodzinnych to żmudny, wieloletni proces poszukiwania właściwych dokumentów. Okazuje się, że można rodzinną genealogię otrzymać niejako „na tacy” - w postaci wyciągów z akt cywilnych przygotowanych na potrzeby procesu sądowego. Taki dokument zachował się w archiwum rodzinnym Michaliny Franciszki Kuśnierczyk, córki (z drugiego małżeństwa) Franciszka Kuśnierczyka, wójta gminy Kamienica Polska. Chodzi o pismo adwokata Stanisława Gawrońskiego z Częstochowy (adres: al. Najświętszej Marii Panny 62), pełnomocnika Moniki Cianciary, do Sądu Grodzkiego w Częstochowie. Monika Cianciara wystąpiła jako powódka w sprawie działów po zmarłych Franciszku i Florentynie Kuśnierczykach (swoich rodzicach). Wartość spadku oceniono w latach 30. XX w. na 7 tysięcy złotych. Były to: 1) działka gruntu wielkości pół huby z domem i zabudowaniami gospodarczymi sąsiadująca z gruntami Fazana z jednej i gruntami spadkobierców Józefa Świerczyńskiego z drugiej strony, 2) działka lasu o powierzchni 2 mórg i 150 prętów 3) działka gruntu o powierzchni 3 mórg i 62 prętów między gruntami Jana Cianciary oraz Zygmunta Walenty i spadkobierców Józefa Walenty 4) działka gruntu o powierzchni 2 mórg położona miedzy gruntem Józefa Zajdla i Jana Cianciary, 5) osada włościańska Wanaty o powierzchni 9 mórg 153 prętów.

W Pamiętniku Komitetu Rodzicielskiego przy Państwowym Gimnazjum i Liceum Traugutta w Częstochowie z 1938 roku znaleźliśmy bardzo ciekawy artykuł ówczesnego dyrektora tej szkoły Antoniego Artmtiaka o najstarszych księgach metrykalnych w Częstochowie.

Artykuł można przeczytać w naszej bibliotece.

Z treści postów wynika, że wielu początkujących członków naszego Towarzystwa ma problemy z ustaleniem przynależności danej miejscowości do parafii i odwrotnie. Trudność wynika z faktu, że na przestrzeni dziejów ta sama miejscowość kilka lub kilkanaście razy zmieniała przynależność do parafii.

Jakiś czas temu - dla własnych celów - stworzyłem w Excelu dość pomocne narzędzie zawierające wykaz miejscowości z podziałem na Województwa/Gubernię, Obwód/Prowincję, Powiat, Gmine, Parafię, Dekanat itd. Przyznam, że szczególną uwagę poświęciłem parafiom w których prowadziłem lub zamierzałem prowadzić moje poszukiwania.

Praca nie jest pełna, ale materiały dot:

  • Archidiakonatu wieluńskiego (diecezja krzepicka, rudzka, wieruszowska - stan na 1770 rok),
  • Województwa krakowskiego (powiat lelowski, krakowski i baronat koziegłowski wraz z innymi miejscowościami Księstwa siewierskiego - stan na 1787 rok),
  • Województwa kaliskiego (obwód wieluński powiat częstochowski i wieluński - stan na 1827 rok),
  • Gubernie: kaliska, kielecka, lubelska, piotrkowska i radomska – stan na 1867,1900,1903, 1906 i 1912 rok

są moim zdaniem zindeksowane rzetelnie.

Udostępniając to „narzędzie” zainteresowanym, pozostaję nieskromnie w nadziei, że skorzystacie z tej pracy a sortując dane w dowolnej konfiguracji, zaoszczędzicie chociaż odrobinę tak cennego czasu.

Plik do pobrania w Bibliotece.

Huras Florian

Pracuję nad projektem -  Pajęczyna Mykanowska

Moje korzenie Rodu Jałowieckich znajdują się w miejscowości Radostków par. Borowno a od 1900r. par.Mykanów, początkowo myślałam aby scalić tą wieś  bo tu każdy z każdym jest spokrewniony, ale szybko rozszerzyłam zasięg na całą Gminę Mykanów wzięłam pod uwagę wsie należące do ww parafii.

Borowno, Broniszew, Cykarzew, Dudki, Florków, Grabowa, Jamno, Kocin, Kokawa, Kościelec, Lubojna, Lubojenka, Łochynia, Mykanów,  Przedkocin, Radostków, Rybna, Tylin, częściowo Czarny Las, Marianka Rędzińska.

Dane wprowadzam na zasadzie pokrewieństwa: rodzice, dzieci, ich mężowie, żony, szwagrowie, zięciowie itd.

W moim programie FAMILY  TREE  MAKER mam ponad 11 000 osób, którzy należą do Gminy Mykanów (bo tu są ich korzenie) lub tylko przez gminę się przewijają. Zrobiłam wykaz nazwisk (w miarę szukania przybywają następne).

Staram się wyprowadzić główne Rody np. Flis, Biecek, Bożek, Wypych... oraz te Rody napływowe np. Kweczke, Jałowiecki, Kiszka...

To co robię jest to inna forma indeksacji – ponieważ biorę pod uwagę wszystkie akty (urodzenia, śluby, zgony)oraz inne dokumenty np. akta gminy Mykanów

Myślę, że zajmie mi to najbliższe lata...

Krystyna Jałowiecka Szafert

(wypisy z księgi meldunkowej - sygn. AMCz 8932 Arch. Państw. w Częstochowie)

1.Tomasz Mateusz Malinowski 1836 Kłobuck (syn Marcina), zm.1905
1a Wincenty Malinowski 1867 (syn Tomasza )
Władysław Malinowski (1901) (syn Wincentego)

3.Marcin Kleć 1841
Piotr Kleć 1882 (syn Marcina)

4.Antoni Patyk 1869 zm.1919
4a Józef Miklus 1867
Zygmunt Miklus 1901 (syn Zygmunta)

5.Marcin Miklus 1859
5a.Marianna Miklus ur. Szczypiorowska 1832 Kawodrza (wdowa) zm.1907

W dniach 14 – 15 lutego 1792 r. odbył się w Częstochowie pierwszy w tym mieście sejmik. Zgromadzona na nim szlachta powiatów: lelowskiego i ksiąskiego oficjalnie opowiedziała się za uchwaloną rok wcześniej w Warszawie Konstytucją 3 maja. Wybór Częstochowy na miejsce sejmiku świadczyło o dużym znaczeniu tego miasta, w regionie obejmującym dwa północno-zachodnie powiaty województwa krakowskiego. Zainteresowanych okolicznościami zwołania sejmiku, jego przebiegiem i znaczeniem dla Częstochowy odsyłamy do artykułu na stronie http://www.pthczest.ajd.czest.pl/index.php?id=id_9&page=dydaktyka

W badaniach genealogicznych członkowie Naszego Towarzystwa coraz częściej sięgają do dokumentów z przełomu XVIII wieku. Konieczną staje się w tej sytuacji dobra znajomość przebiegu i procesu kształtowania się granic administracji kościelnej, parafii, dekanatów należących do dzisiejszego powiatu częstochowskiego i powiatów ościennych. Właśnie na naszych terenach stykały się północna granica biskupstwa krakowskiego i południowa archidiecezji gnieźnieńskiej, które były przedmiotem burzliwych przetargów związanych z kościelną przynależnością administracyjną w nowej porozbiorowej rzeczywistości.

Wspaniałym materiałem do tych rozważań jest obszerna praca ks.Franciszka Maronia pt. „Proces kształtowania wschodniej granicy biskupstwa wrocławskiego na tle wydarzeń politycznych przełomu XVIII i XIX wieku. Przyczynek do genezy ustaleń bulli „DE SALUTE ANIMARUM” - Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne IV (1971).
Wspaniała praca, której lekturę chciałbym koleżankom i kolegom polecić.

Aneta Majkowska

O czym mówią jasnogórskie księgi rękopiśmienne?

Jasna Góra jest postrzegana przede wszystkim jako ośrodek kultu cudownego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej i jako jedna z siedzib wspólnoty zakonnej paulinów. Należy jednak podkreślić, że od pierwszych dziesięcioleci istnienia była także ośrodkiem kultury piśmiennej w ogóle i miejscem, w którym starano się posługiwać językiem polskim. Na Jasnej Górze zebrano sporą liczbę rękopisów, w których obok łaciny spotykamy również dawną polszczyznę. Nie sposób – w krótkim tekście informacyjnym - przedstawić wszystkich ciekawostek związanych z dawną polszczyzną w jasnogórskich kodeksach i scharakteryzować dużej liczby zabytków. Odpowiedzią na postawione w tytule pytanie niech będzie więc przegląd rozmaitych zjawisk językowych w interesującym, bo w całości zapisanym polszczyzną osiemnastowieczną zbiorze hymnów objętych wspólnym tytułem Krolowa polska na Iasnogorze. Nabożeństwo na wszystkie dnie roku na cześć Maryi Panny. Zabytek ten w latach 90. XX w. odszukał profesor Feliks Pluta i opisał pod względem językowym (Właściwości językowe pieśni „Krolowa Polska na Iasnogorze w Częstochowie” „Studia Claromontana” 14, 1994, s. 34-44).

Zabytek Krolowa polska na Iasnogorze funkcjonuje jako rękopis, przechowywany w Bibliotece Naukowej Akademii Nauk Ukrainy im. Wasyla Stefanyka we Lwowie w tzw. Zespole Baworowskich (sygnatura Bawor. 649 III). Po bliższym zapoznaniu się z rękopisem okazało się, że jest on cennym źródłem wiedzy o polszczyźnie z początku XVIII w. Zabytek zawiera przeznaczony na każdy dzień roku kalendarzowego jeden tekst, którego treścią jest cudowne wydarzenie związane z jasnogórskim obrazem. Cały zbiór liczy 365 tekstów.

Artykuł pochodzi z wydawnictwa: "PRACE NAUKOWE Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie; Seria: WYCHOWANIE ARTYSTYCZNE; 1993 z. IV"

Autor: Andrzej Zembik

FOTOGRAFIA CZĘSTOCHOWSKA W LATACH 1847-1939

Materiał zgromadzony w pracy przedstawia zaistnienie fotografii w mieście Częstochowa. Rozpoczyna się w momencie wykonania pierwszego zdjęcia i dalej pokazuje drogi, jakimi fotografia dotarła do stałej obecności w życiu mieszkańców. Jest to zarys dziejów fotografii na tym terenie. Ukazane są sylwetki fotografów przyjeżdżających okazjonalnie, fotografów którzy swoje życie postanowili związać z Częstochową i tych, którzy tu urodzeni, tu nauczyli się swojego zawodu. Wszystkich „częstochowskich” wymieniono w aneksie. W pracy omówiono również zagadnienia relacji fotografia jej odbiorca, mieszkaniec miasta. W jaki sposób od nowinki, ciekawostki fotografia z biegiem lat stała się rzeczą niezbędną, jak różne funkcje pełniła w tym okresie.

Wstęp

Każda dziedzina aktywności człowieka skłania się w pewnej chwili swojego istnienia ku historii. Stopniowo odpowiada na związane z nią pytania. Istniejąca od 150 lat fotografia polska, mimo znaczących rezultatów badań historycznych, ma jeszcze wiele nieznanych miejsc. Praca ta ma przedstawić zarys dziejów fotografii w Częstochowie, przybliżyć sylwetki fotografów, pokazać jaką rolę pełniła fotografia w życiu mieszkańców miasta. Na szerszej płaszczyźnie rozważań (z punktu dziejów fotografii) może być przyczynkiem do dokonania porównań i wnioskowań natury ogólniejszej. Sądzę też, że istnieją szerokie możliwości wykorzystania fotografii przez inne dyscypliny nauk humanistycznych. Z dokumentu i prostej rejestracji powstał bowiem cenny materiał historyczny, nie pozbawiony wartości artystycznych.

Przy pisaniu pracy korzystałem głównie ze zbiorów akt Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Częstochowie oraz informacji i ogłoszeń reklamowych znajdujących się w prasie częstochowskiej. Cennym źródłem są również wspomnienia mieszkańców Częstochowy i dokumenty przechowywane przez potomków fotografów. Szereg informacji o fotografach podjasnogórskich zawdzięczam śp. Józefowi Mikołajtisowi, który jako pierwszy zwrócił uwagę na to frapujące zjawisko. Fotografie częstochowskie odnalazłem głównie w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie i Muzeum Narodowego w Warszawie, kolekcji Andrzeja Piotrowskiego oraz albumach rodzinnych mieszkańców Częstochowy.

Więcej artykułów…

  1. Andrzej Kwilecki, Wielkopolskie rody ziemiańskie. Tablice genealogiczne opracował Rafał Prinke
  2. Zestawienie miejscowości tworzących dekanat częstochowski w 1827 r.
  3. Maciej Domagała; Między Śląskiem a Małopolską. Historia rodu Domagała z Żerkowic od 1678 roku do 1945 roku
  4. Wrażenia z mojej wizyty genealogicznej w Kurozwękach - sierpień 2011 (Anna Fukushima)
Strona 3 z 8

Logowanie