Topic-icon Ziemiaństwo z okolic Częstochowy 1793 – 1945

9 miesiąc 1 tydzień temu #31230 przez Andrzej Kuśnierczyk
234 - Jan Nofok dziedzic dóbr Jaskrowa, Ludwik Nofok dziedzic dóbr Wancerzowa i Konina (transakcja z Berkiem Kohnem)

235 - Zofia [z Krajewskich] Maszadro wdowa po Józefie, Katarzyna z Maszadrych Maszatowska, żona Wincentego, Jan Maszadro, Józef Maszadro [bracia] i Teodor Goleński, wdowiec po Konstancji z Maszadrów. Wincenty Maszatowski, mąż asystujący [aptekarz].

243 – Feliks Walezjusz Lindenberg - urzędnik komory celnej w Praszce.
COM_KUNENA_THANKYOU: Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

9 miesiąc 1 tydzień temu #31232 przez Hanna Hofman-Polańska
Nie ma to jak "dobry" ożenek!!!!
dziękuję.

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

9 miesiąc 1 tydzień temu #31253 przez Andrzej Kuśnierczyk
Uzupełniam informacje, bowiem znalazłem odręczną notatkę z tej kwerendy.

Dom miał swoją historię. 25 kwietnia 1850 u tegoż notariusza Budrewicza spisano kontrakt kupna /sprzedaży.- otóż małżonkowie Karolina z Boguckich i Ignacy Fuchsowie nabyli od Wojciecha i Agnieszki z Nowińskich małżonków Duszyńskich dom z placem o pietrze murowany narożny przy domu małżonków Irzykowskich naprzeciw kościoła farnego dawny numer 142 a teraz 223.

Skoro kościół farny, to oczywiście św. Zygmunt; określenie "naprzeciw" dość enigmatyczne. (Nie użyto np. określenia: "Nowy Rynek"). Nad tzw. dawną i nową numeracja łamiemy sobie głowę od lat. Może pojawi się w aktach jakaś informacja o domu Irzykowskich i coś wyjaśni w tej materii.

Ten to właśnie dom w 1854 Karolina przekazała ( kontraktem sprzedaży/kupna -a jakże ) na własność Leonowi Wodzińskiemu - za jedyne 1350 rubli srebrem...

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

8 miesiąc 3 tygodni temu - 8 miesiąc 3 tygodni temu #31404 przez Krzysztof Łągiewka
W pierwszej połowie XIX w. folwark Młynek wchodził w skład Dóbr Rządowych Ekonomia Poczesna.
4 listopada 1841 r. znaczną część terenów należących do tej Ekonomii nadano na własność generałowi carskiemu Michałowi Sobolew. Nadanie to posiadało ogólną nazwę majorat Poczesna. W skład nadania wszedł również folwark Młynek. Po Michale Sobolew dziedziczył jego syn Michał, po którym ks. Elżbieta Teniszew jego siostra.
Na mocy ustawy z dnia 25 lipca 1919 r. majoraty przeszły na własność Skarbu Państwa. Władze wydzierżawiały folwarki. W okresie międzywojennym większość ziemi należącej do dawnych majoratów udało się rozparcelować.
Na początku lat 20-tych folwark Młynek przeznaczono do parcelacji. Jego powierzchnia wynosiła 160.2806 ha w tym ziemia orna 21.2751 ha, łąki 3.9191 ha, pod budynkami 1.3997 ha, pod zakładami przemysłowymi 24.5857 ha, nieużytki 106.3097 ha, zarośla 2.7993 ha. Na terenie folwarku znajdowała się kopalnia rudy żelaznej, rudę wydobywała Huta Bankowa w Dąbrowie Górniczej mając swoje nadania "Józefina" i "Włodzimierz". W roku 1919/20 wydobyto 13.027 ton rudy żelaznej, w roku 1920/21 wydobyto 13.758 ton, w roku 1921/22 wydobyto 33.457 ton, w roku 1922/23 wydobyto 33.423 tony. W 1919 r. folwark przekazano do parcelacji, ale wycofano wskutek eksploatacji rudy żelaznej.
Folwark dzierżawili:
Pełnomocnik Józef Chrześniak ad personam od 23.10.1923 r. Termin kontraktu 1.10.1923 - 1.10.1926, tenuta dzierżawna 17 c.m. płatna 1.12 i 1.06
Pełnomocnik Jan Markowski ad personam od 23.10.1923 r. Termin kontraktu 1.10.1923 - 1.10.1924, tenuta dzierżawna zapłacona z góry 1.000.000 marek
Pełnomocnik Jan Markowski ad personam od 4.12.1923 r. Termin kontraktu 1.10.1923 - 1.10.1924, tenuta dzierżawna 23 c.m. i 60 kg płatne 1.12 i 1.06
Huta Bankowa 24.5857 ha ad personam od 8.04.1924 r. Termin kontraktu 1.01.1924 - 1.01.1925, tenuta dzierżawna 924 zł i 66 q żyta, zapłacone z góry.
Na terenie folwarku znajdowały się zabudowania:
Dom mieszkalny długość 15 m, szerokość 11.5 m, wysokość 2.5 m, fundament i ściany z cegły, kryty gontem w stanie średnim o wartości 1767 zł.
Stodoła długość 26.2 m, szerokość 10.5 m, wysokość 3 m, fundament i ściany z cegły, kryta słomą w stanie średnim o wartości 855 zł.
Czworak długość 13.9 m, szerokość 9.50 m, wysokość 2.30 m, fundament (nieczytelne), ściany drewniane, kryty słomą o wartości 1388 zł.
4 maja 1926 r. folwark Młynek został ostatecznie przekazany Ministerstwu Reform Rolnych na cele parcelacji. Ogółem rozparcelowano 105.1569 ha, z parcelacji wyłączono na cele kopalniane 53.6496 ha. Wedle protokołu z 4.05.1926 r. powierzchnia folwarku wynosiła 158.8065 ha.
Nie posiadam spisu osób, które nabyły grunty z parcelacji. Zapewne spośród nich ktoś przejął zabudowania folwarczne.
W załącznikach dwie mapy. Na jednej zaznaczono budynki folwarczne (a - dom mieszkalny, b - stodoła, c - czworak), a na drugiej umieszczono cały folwark. Niestety na tej drugiej mapie nie umieszczono budynków co uniemożliwia ustalenie ich miejsca położenia.
Załączniki:
COM_KUNENA_THANKYOU: Teresa Łukasik

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

8 miesiąc 3 tygodni temu #31422 przez Teresa Łukasik
Dzień dobry,
dziękuję za tak interesujący opis Folwarku Młynek oraz mapki. :) Zastanawiam się czy to umiejscowienie folwarku jest gdzie dzisiaj po prawej stronie w Młynku (jadąc od Częstochowy) są ruiny zabudowań ?
Okres który Pan opisał jest późniejszy ale jestem pod wrażeniem jakim majątkiem zarządzał mój 3 x pradziadek. Był on ekonomem tego majątku na przełomie lat 1820 - 1830.

Pozdrawiam
Teresa Łukasik

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

8 miesiąc 3 tygodni temu #31447 przez Krzysztof Łągiewka
W interesującym Panią okresie czyli w latach 1820 - 1830 folwark Młynek należał do Dóbr Rządowych Ekonomii Poczesna:
Dobra Rządowe Ekonomia Poczesna: folwark Adamów i Lepisz, wieś, folwark i karczma Poczesna, pustkowie Zawodzie, wsie Zawisna i Bargły, pustkowie Szymczyki, wieś Wanaty, pustkowie Rogaj vel Rogacz, kolonia Dębowiec składająca się z 9 kolonistów mających wieczyste dzierżawy, wieś Jamki, pustkowie Leśniaki z karczmą, wieś i folwark Osiny, pustkowia Kowackie i Wilki, wieś Zawada z karczmą i młynem wieczysto dzierżawnym, folwark Młynek, wieś Nierada, pustkowia: Całka, Kukuły, Mazury, Pilawka, wieś Łaziec z karczmą, pustkowie Szłudzic, wieś Wąsosz z młynem, pustkowie Borek, wieś i folwark Klepaczka wraz z młynem i karczmą, wieś Własna z młynem, wieś Starcza, pustkowia Zimna Woda i Badory, wieś i folwark Łysiec, folwark Rększowice wójtostwo, pustkowia Grzybów czyli Kozery, Kobyłka, wieś i folwark Hutki z karczmą, pustkowia Bugaj i Zdechlaki, wieś i folwark Konopiska wraz z dwiema karczmami, pustkowie Pająk z karczmą, pustkowie Kotara z karczmą, pustkowie Kijas z karczmą, pustkowia: Walaszczyk, Pietrzak, Pałysz, Wygoda, Kuźnica, wieś i folwark Mirów z karczmą, pustkowia: Kręciwilk, Królik, folwark Joachimów, wieś Kusięta z karczmą, wieś, folwark i wójtostwo Siedlec z karczmą, wsie: Brzyszów, Srocko, Małusy Małe z jednym młynem w wieczystej dzierżawie, folwark i miasto Mstów, folwark Staropole, wieś Wiercica z sołectwem, karczmą i młynem w wieczystej dzierżawie, wsie: Sygontka i Sieraków, folwark Karolina, wsie: Łuszczyn, Kusięta.
Dobrami rządowymi określano ówcześnie majątki państwowe.
W 1811 r. i w 1818 r. jako naddzierżawca Ekonomii Poczesna występuje Stanisław Ciszkowski (akta notariusza Leśniewskiego, sygn. 3, akt nr 34 z 1811 r.; akta notariusza Truszkowskiego, sygn. 2, akt nr 17 z 1818 r.).
W 1822 r. i w 1824 r. naddzierżawcą Ekonomii Poczesna jest Benedykt Lemański. W Poczesnej rodzą się bowiem dwaj jego synowie:
4.02.1822 r. o godzinie 1 po północy urodził się w Poczesnej w domu pod nr 1 Maksym Edward Lemański syn Benedykta Lemańskiego naddzierżawcy ekonomii poczeszyńskiej lat 37 we wsi Poczesnej zamieszkałego i jego żony Marianny Przeździeckiej lat 36. Świadkowie: Antoni Błeszyński lat 46 dziedzic dóbr Wrzosowa tamże zamieszkały i Kajetan Gasprowicz lat 35 aktuariusz zamieszkały w Poczesnej. (ASC Poczesna 16/1822)
3.11.1824 r. o godzinie 2 po północy urodził się w Poczesnej w domu pod nr 1 Wiktor Lemański syn Benedykta Lemańskiego naddzierżawcy Ekonomii Rządowej Poczesna lat 40 tamże zamieszkałego i jego żony Marianny Przeździeckiej lat 38. Świadkowie: urodzony Kajetan Gasprowicz aktuariusz Ekonomii Poczeszyńskiej lat 36 i urodzony Józef Szpotański pisarz prowentowy lat 25, obaj w Poczesnej zamieszkali. (ASC Poczesna 88/1824)
Benedykt Lemański 26 lipca 1830 r. zawarł kontrakt dzierżawy dóbr Kłobuck na okres 20 lat począwszy od 1 sierpnia 1830 r. z ich właścicielem Chrystianem Kurcyuszem hr. Haugwitz. 15 stycznia 1833 r. nabył te dobra od hr. Pawła Haugwitz - syna Chrystiana.
Stanisław Ciszkowski i Benedykt Lemański posiadali status naddzierżawców co sugeruje, że byli jeszcze dzierżawcy zapewne już pojedynczych majątków i folwarków. Pani 3 x pradziadek Andrzej Michniowski vel Michniewski był ekonomem w samym tylko folwarku Młynek i podlegał zapewne bezpośrednio pod któregoś z dzierżawców. Co do umiejscowienia folwarku trudno mi powiedzieć, bowiem nie znam tej miejscowości. Nie wiem czy te ruiny o który Pani pisze mogą być pozostałościami zabudowań folwarcznych. Być może Piotr Gerasch mógłby coś dodać skoro rodzina jego żony była właścicielami tego folwarku zapewne po parcelacji w latach 20-tych XX wieku.
COM_KUNENA_THANKYOU: Teresa Łukasik

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

8 miesiąc 3 tygodni temu - 8 miesiąc 2 tygodni temu #31449 przez Teresa Łukasik
Jeszcze raz dziękuję za tak interesująca historię folwarku w Młynku. Faktycznie, sprawdziłam i przeanalizowałam akt Józefy Michniewskiej urodzonej 05.05.1828 / 59 w Folwarku Młynek. Są dwa zapisy aktu po łacinie i po Polsku. Jest też dodana informacja o Ekonomi Rządowej oraz świadkiem jest wspomniany przez Pana aktuariusz Ekonomii Poczeszyńskiej Kajetan Gasprowicz. Dodam, że w akcie urodzenia 51 / 1828 jest wpisany kolejny syn - Anastazy - Benedykta Lemańskiego.
W załączniku akty urodzenia wspomnianej Józefy Michniewskiej.

Pozdrawiam
Teresa Łukasik
Załączniki:
COM_KUNENA_THANKYOU: Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

8 miesiąc 2 tygodni temu - 8 miesiąc 2 tygodni temu #31455 przez Krzysztof Łągiewka
Pani Tereso, dziękuję za akt urodzenia Anastazego Lemańskiego.
Poczesna Dwór. 29.03.1828 r. o godzinie 2 po południu urodził się w Poczesnej Anastazy Lemański syn Benedykta Lemańskiego naddzierżawcy ambtu poczeszyńskiego zamieszkałego w Poczesnej lat 43 i Marianny z Przeździeckich lat 39. Rodzice chrzestni: Wiktor Lemański i Kamilla Lemańska. Świadkowie: Kajetan Gasprowicz aktuariusz ambtu poczeszyńskiego z Poczesnej lat 40 i Franciszek Chornik metr dający lekcje w dworze poczeszyńskim z Borku lat 29. (ASC Poczesna 51/1828)
COM_KUNENA_THANKYOU: Teresa Łukasik

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

8 miesiąc 2 tygodni temu #31485 przez Michał Mugaj
Panie Krzysztofie!

Schonborn Józefa - emerytka po gorzelanym (lista pracowników majątku Kruszyna na 16.02.1945);
Chciałem zapytać, czy może jest Panu wiadomo coś o rodzinie Szenbornów, którzy byli gorzelanymi w Kruszynie? Bo według danych z cmentarza w Kruszynie i metryk dostępnych na FS, doszedłem do następujących wniosków:
1/ Wincenty Ksawery Szenborn przybył z dziećmi i całą swoją rodziną do Kruszyny,Borowna prawdopodobnie najpóźniej w 1876 roku. Właścicielem majątku Kruszyna był wtedy książę Eugeniusz Adolf Lubomirski.
2/ Dwaj synowie Wincentego - starszy Roman Szenborn występuje jako gorzelany w Kruszynie, jak i młodszy Teofil Wawrzyniec, zamieszkały w Borownie, też jest gorzelanym.
3/ i teraz nie wiem, czy młodszy Teofil Wawrzyniec jest gorzelanym razem z bratem Romanem w majątku w Kruszynie, czy też jest gorzelanym w Borownie? Nie wiem także, kto był w latach 1876-1939 właścicielem majątku w Borownie?
4/ następnie jako gorzelany w Kruszynie występuje wnuk Wincentego (a syn Romana) – Felicjan Szenborn. Żeni się on w 1904 roku z Józefą Kruszyńską, córką Dominika Kruszyńskiego – gorzelanego ze Skrzydlowa.
5/ następnie Felicjanowi umierają trzej synowie i pozostają mu tylko dwie córki.
6/jaki był dalszy los gorzelni w Kruszynie po śmierci Felicjana Schonborna?
Podczas indeksacji parafii Kruszyna wynotowałem gorzelanych w Kruszynie:
1/Górecki Franciszek-1811-gorzelany w Kruszynie
2/Ruuprecht Franciszek-1844-gorzelany z Kruszyny
3/Poleciński Karol-1845-gorzelany z Kruszyny
4/Kuś Alojzy-1846-gorzelany z Wikłowa
5/Rokke August-1846-1850-gorzelany z Kruszyny

Pozdrawiam
Michał Mugaj
Załączniki:

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 4 tygodni temu - 7 miesiąc 4 tygodni temu #31703 przez Krzysztof Łągiewka
Rodziny Schonborn nie badałem dokładnie. Nie mogę dodać nic więcej ponad to co już Pan ustalił. Sądzę, że Roman Schonborn był gorzelanym w Kruszynie, a jego młodszy brat Teofil w Borownie. Tamże 22.04.1884 r. urodziła się jego córka Zofia. W jej akcie urodzenia Teofil występuje jako gorzelany i chyba był nim w Borownie skoro tutaj rodzi się córka.
Do zdjęć grobów Schonbornów z cmentarza w Kruszynie warto jeszcze dodać epitafium Romana Schonborna i jego żony Bronisławy z Pogorzelskich, które znajduje się w kościele w Kruszynie na kolumnie po prawej stronie od wejścia. Sądzę, że żyją jeszcze potomkowie tej rodziny, która jak widać była dość liczna. Być może odezwą się i coś dodadzą.
Nie wiem jaki był los gorzelni w Kruszynie po śmierci Felicjana Schonborna. Czy nadal funkcjonowała i jak długo? Czy jeszcze w okresie PRL?
Obecnie gorzelnia jest częściowo zrujnowana, stoi jeszcze komin. Wewnątrz gorzelni zachowały się dwie żeliwne kadzie o wysokości kilku metrów.
Jeżeli zaś chodzi o własność majątku Borowno to Józef Michalski nabył te dobra wraz z folwarkiem Grabowa i Grabówka oraz folwarkiem Łochynia od Ignacego Lesińskiego oraz jego trzech synów tj. Aleksandra Ignacego, Stanisława Leopolda i Ludwika Romana 12/24.04.1862 r. za 121.000 rubli.
Józef Michalski 6/18.08.1874 r. dokonał podziału dóbr Borowno. Dobra Borowno z folwarkiem Łochynia i osadą Karolinów sprzedał swojemu synowi Adamowi Michalskiemu za 109.533 ruble i 32 kopiejki. Sobie zaś pozostawił dobra Grabowa i Grabówka z osadą Dziadowiec.
Adam Michalski zmarł 1.07.1923 r. w Borownie o godzinie 11 w nocy w wieku 73 lat. Był synem Józefa i Bronisławy z Karpińskich, urodzonym w Warszawie. (ASC Borowno 79/1923).
Adam Michalski ze swojego związku z Emilią z Reszków posiadał jedynie córkę Janinę urodzoną 22.06.1874 r. w Warszawie. To ona po śmierci ojca przejęła dobra. 12.09.1909 r. poślubiła w kościele pod wezwaniem św. Antoniego w Warszawie hr. Karola Skarbka syna Bolesława i Jadwigi z Nasierowskich urodzonego 28.10.1875 r. w Drzazgowej Woli w parafii Wierzchlas. Ta linia Skarbków bardzo zubożała, a Karol w momencie poznania Janiny pracował w Warszawie jako sprzedawca obrazów w galerii. W galerii tej była również kawiarnia do której często przychodziła Janina. Karol Skarbek był przystojny i czarujący i szybko zaskarbił sobie jej względy i ta pomimo mocnego sprzeciwu rodziców poślubiła go. Po śmierci ojca Janina wraz z mężem w ciągu kilku lat doprowadzili Borowno do ruiny gospodarczej i ekonomicznej. Karol Skarbek mający pełnomocnictwa żony do prowadzenia majątku zaciągał pożyczki na dobra, a pieniądze trwonił.
Karol hr. Skarbek zmarł 14.09.1930 r. w Borownie o godzinie 6.30 wieczorem. (ASC Borowno 111/1930)
Janina z Michalskich Skarbek zmarła 24.06.1931 r. w Borownie o godzinie 22.15. (ASC Borowno 55/1931)
Karol Skarbek i Janina z Michalskich nie posiadali potomstwa.
W swoim testamencie z dnia 15.09.1930 r. Janina z Michalskich Skarbek zapisała majątek Borowno Wojciechowi Michalskiemu, hr. Aleksandrze z Michalskich Komorowskiej i hr. Elżbiecie z Michalskich d'Ornano. Jednak ze względu na ogromne długi spadkobiercy nie zdecydowali się przyjąć spadku.
Borowno wystawiono więc na licytację publiczną. Dopiero na niej 16.10.1931 r. majątek nabyła hr. Aleksandra z Michalskich Komorowska za 1.150.150 zł. Według szacunków ze stycznia 1932 r. Borowno było zadłużone na ponad 1.060.000 zł.
Dnia 23.01.1932 r. Aleksandra z Michalskich Komorowska żona Piotra hr. Komorowskiego zamieszkała w majątku Zabrzeźnia powiatu brzezińskiego upoważniła Aleksandra Danilczuka zamieszkałego w Skrzydlowie do sprzedaży w całości lub w części dóbr Borowno. Od tego momentu rozpoczyna się parcelacja dóbr, a uzyskane w ten sposób pieniądze przeznaczane są na spłatę zadłużenia.
30.09.1937 r. na licytacji publicznej na żądanie Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego Borowno nabył Aleksander Danilczuk za 250.000 zł.
Aleksander Danilczuk był mężem Emilii z Reszków właścicielki dóbr Skrzydlów.
Folwark Łochynia został zlicytowany na żądanie Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego 1.04.1938 r. Nabywcami za sumę 92.000 zł stali się Hendla Gotfried, Moszek Tenenbaum i Szymon Zyskind, którzy już 11 kwietnia tego samego roku scedowali swoje prawa do tego folwarku małżeństwu Czesławowi i Janinie Mikke w 1/3, Włodzimierzowi Henrykowi Mikke w 1/3 i Stanisławowi Mikke w 1/3.
Aleksander Danilczuk kontynuował parcelację majątku również w czasie okupacji. Został sprzedany między innymi dwór, park i zabudowania folwarczne. Teren ten o powierzchni 3.5798 ha w dniu 11.11.1941 r. za 40.000 zł nabyło małżeństwo Leon Drab i Józefa z Noconiów. Do dziś jest w posiadaniu tej rodziny.
W 1945 r. w ramach reformy rolnej z tego ogromnego niegdyś majątku Skarb Państwa przejął 113,4 ha. z których pomiędzy 79 osób rozparcelowano 110,4 ha

Poniżej na zdjęciach:
1. Epitafium Romana i Bronisławy Schonbornów w kościele w Kruszynie.
2. Epitafium Romana i Bronisławy Schonbornów w kościele w Kruszynie.
3. Zabudowania gorzelni w Kruszynie od strony zachodniej. Stan na 2013 r.
4. Ruiny gorzelni od strony wschodniej. Stan na 2009 r.
5. Ruiny gorzelni od strony wschodniej. Stan na 2009 r.
6. Ruiny gorzelni od strony wschodniej. Stan na 2009 r.
7. Ruiny gorzelni od strony wschodniej. Stan na 2009 r.

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 3 tygodni temu #31759 przez Michał Mugaj
Panie Krzysztofie, dziękuję za zdjęcia gorzelni z Kruszyny(a właściwie to, co z niej pozostało) i zdjęcia epitafium Schonbornów w kościele w Kruszynie.
Dziękuję także za obszerny i bardzo ciekawy materiał o właścicielach majątku Borowno w latach 1862-1945.
Pozdrawiam
Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 3 tygodni temu #31778 przez Michał Mugaj
witam panie Krzysztofie!
Czy posiada Pan informacje na temat wsi Kijów i Łęg ( okolice Kruszyny).
Interesuje mnie własność majątkowa dotycząca tych wsi oraz ich historia.
Pozdrawiam Michał Mugaj.

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 3 tygodni temu #31780 przez Krzysztof Łągiewka
Co najmniej od 1789 r. Łęg i Kijów wchodziły w skład dóbr Kruszyna:
Kruszyna do której należą wsie Bogusławice, Łęg, Kijów, połowa wsi Jacków Baby, pustkowia: Klekot, Adamów i Rusinów, wsie: Osiny, Sadzawki, Cegielnia.
Czy tak było i przed 1789 r. tego nie wiem i nie znam również historii tych miejscowości przed tą datą. Tak więc właścicielami Kijowa i Łęgu były te same osoby co i całych dóbr Kruszyna.
Na mocy ukazu uwłaszczeniowego z 19.02/2.03.1864 r. włościanie we wsi Kijów otrzymali na własność 449 mórg i 277 prętów. W tabeli likwidacyjnej wsi Kijów zapisano: 1.Zatoń Ignacy 25 mórg i 251 prętów, 2.Zasępa Kazimierz 24 m. 223 pr., 3.Zasępa Andrzej 32 m. 267 pr., 4.Wilk Jacenty 31 m. 137 pr., 5.Pędziok Aleksy 18 m. 291 pr., 6.Woszczyński Jan 18 m. 23 pr., 7.Pądel Józef 18 m. 39 pr., 8.Zasępa Maciej 22 m. 292 pr., 9.Krol Walenty 27 m. 165 pr., 10.Kołaczkowski Michał 18 m. 164 pr., 11.Woszczyk Michał 12 m. 290 pr., 12.Następcy Mateusza Pędzioka 19 m. 124 pr., 13.Gawron Piotr 13 m. 149 pr., 14.Florczyk Wojciech 15 m. 17 pr., 15.Koczorowski Wincenty 13 m. 262 pr., 16.Poroszewski Paweł 10 m. 271 pr., 17.Poroszewski Michał 5 m. 149 pr., 18.Polewski Piotr 2 m. 6 pr., 19.Klekowski Józef 2 m. 40 pr., 20.Chądzyński Wincenty 1 m. 290 pr., 21.Zasępa Filip 15 m. 133 pr., 22.Chądzyński Wawrzyniec 26 m. 167 pr., 23.Wspólne pastwisko o nazwie "Zarośla" 4 m. 117 pr., 24.Wspólne pastwisko o nazwie "Nad rzeką" 14 m. 219 pr., 25.Nieużytki 52 morgi i 191 prętów.
W Kijowie znajdował się młyn wodny na gruncie należącym do dóbr Kruszyna. Osada młynarska posiadała powierzchnię około 16 ha. Osadę tę dzierżawił od 1910 r. Stanisław Tasarz. Po jego śmierci w lutym 1939 r. osadę przejęli jego synowie Władysław i Zygmunt Tasarz na co 22.03.1939 r. wyraził zgodę Stefan Lubomirski. Dzierżawa miała wygasnąć z dniem 22.12.1941 r. Ze względu na wojnę dzierżawa trwała do 1945 r. i osadę otrzymał Władysław Tasarz z mocy ustawy o reformie rolnej, ale już tylko około 5.5 ha ponieważ pozostałą ziemię z osady tj. około 11.5 ha przejęły Lasy Państwowe. Młyn obecnie nie istnieje.
Na mocy ukazu uwłaszczeniowego z 19.02/2.03.1864 r. włościanie we wsi Łęg otrzymali na własność 797 mórg i 176 prętów. W tabeli likwidacyjnej wsi Łęg zapisano: 1.Kopera Idzi 11 mórg i 262 pręty, 2.Mizera Franciszek 16 m. 78 pr., 3.Bryl Piotr 12 m. 95 pr., 4.Rak Marcin 11 m. 153 pr., 5.Trejtowicz Wojciech 10 m. 286 pr., 6.Serwa Ludwik 15 m. 91 pr., 7.Koczorowski Walenty 10 m. 33. pr., 8.Serwa Józef 13 m. 6 pr., 9.Kołaczkowski Aleksy 14 m. 145 pr., 10.Klekot Stanisław 15 m. 8 pr., 11. Stafan Wilk Stanisław 31 m. 198 pr., 12.Stafan Wilk Michał 26 m. 149 pr., 13.Bernard Jakub 29 m. 291 pr., 14.Florczyk Nowak Katarzyna 26 m. 49 pr., 15.Strycharczyk Andrzej 15 m. 143 pr., 16.Nawrot Barbara 14 m. 238 pr., 17.Baryś Michał 18 m. 121 pr., 18.Kołodziński Antoni 14 m. 276 pr., 19.Bernard Wawrzyniec 32 m. 266 pr., 20.Kubica Leonard 24 m. 149 pr., 21.Stafan Wilk Franciszek 26 m. 8 pr., 22.Portas Kazimierz 22 m. 207 pr., 23.Zasępa Józef 18 m. 290 pr., 24.Matecki Maciej 18 m. 193 pr., 25.Stafan Wilk Walenty 30 m. 251 pr., 26.Florczyk Maciej 25 m. 206 pr., 27.Byk Jan 19 m. 296 pr., 28.Klekowski Walenty 16 m. 208 pr., 29.Klekot Józef 10 m. 222 pr., 30.Wilk Marcin 10 m. 3 pr., 31.Wrzalik Antoni 14 m. 8 pr., 32.Pychowicz Wawrzyniec 28 m. 56 pr., 33.Pychowicz Antoni 20 m. 242 pr., 34.Pychowicz Zuzanna 25 m. 257 pr., 35.Wspólne pastwisko 111 m. 202 pr., 36.Nieużytki 30 mórg i 260 prętów.
W Łęgu znajdował się również młyn wodny na gruncie należącym do dóbr Kruszyna. Józef Kazimierz syn Leona i Jadwiga Leokadia córka Aleksandra Wieczorkiewicza małżeństwo Cieleccy nabyli młyn aktami z dni 16.12.1919 r. i 1.03.1920 r. od Józefa Tomali i Władysława Krzywdy za 35.000 rubli. 11.01.1934 r. małżeństwo Cieleccy sprzedali młyn Bolesławowi Maciejewskiemu zamieszkałemu w Karczewicach za 8000 zł. Młyn znajdował się na działce o powierzchni 16 ha, którą w całości użytkował każdorazowy dzierżawca młyna. 25.05.1939 r. Stefan Lubomirski przyrzekł sprzedać tę działkę wraz z młynem Bolesławowi Maciejewskiemu za 8000 zł, które to pieniądze otrzymał przy akcie przyrzeczenia od B. Maciejewskiego. Niestety wybuch wojny uniemożliwił sporządzenie formalnego aktu kupna sprzedaży i dopiero B. Maciejewski ziemię tę otrzymał w ramach reformy rolnej w 1945 r. Młyn obecnie nie istnieje, grunty nadal w posiadaniu tej samej rodziny.
COM_KUNENA_THANKYOU: Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 3 tygodni temu - 7 miesiąc 2 tygodni temu #31794 przez Krzysztof Łągiewka
Jeżeli chodzi o miejscowość Kijów przed 1789 r. to wedle niektórych teorii miała ona być wzmiankowana w 1511 r. jako Chudzyń w Liber Beneficiorum Jana Łaskiego. Ale czy istotnie jest to jedna i ta sama wieś? Nazwy są jednak diametralnie inne. W księgach metrykalnych parafii Kruszyna, które zachowały się od 1598 r., nazwa Kijów pojawia się po raz pierwszy w 1602 r. gdy rodzi się w nim Sebastian Bogaczyk syn Macieja i Anny. W tym samym roku rodzi się również w Kijowie Bartłomiej Kominek syn Piotra i Elżbiety. Chudzyń pojawia się po raz pierwszy w 1599 r. gdy rodzi się w tej wsi Ambroży Koch syn Macieja i Katarzyny. W 1603 r. rodzi się we wsi Chudzyń Tomasz Górka syn Jana i Doroty. W roku 1605 rodzi się w Kijowie Jan Górka syn Jana i Doroty. W 1610 r. rodzi się w Chudzyniu Zofia Górka córka Jana i Doroty. Czy Jan i Dorota Górka zmieniali co pewien czas miejsce zamieszkania? Ciekawy jest przypadek z roku 1643 gdy w Chudzyniu rodzi się Tomasz Chudziński. W księgach pojawia się również nazwisko Chudzyński. W Chudzyniu rodzą się też osoby o nazwisku Młynarz. Być może ma to związek z istniejącym tam już wtedy młynem, który później funkcjonował jako młyn w Kijowie? Oczywiście to nie jest pewne, a młyn istniejący w Kijowie w XIX i XX w. niekoniecznie musiał być położony w tym samym miejscu co młyn z początku XVII w. istniejący w Chudzyniu. Ostatni raz nazwa Chudzyń pojawia się pod rokiem 1656, rodzi się tu wtedy Katarzyna Górka córka Grzegorza i Reginy. Niestety na razie nie ma indeksów z Kruszyny po 1664 r. trudno więc orzec kiedy definitywnie Chudzyń znika z ksiąg metrykalnych. Kolejne indeksy są dopiero od roku 1770 i tam już nazwa Chudzyń nie pojawia się. Ale ciekawy jest fakt pojawienia się nazwiska Chudziński w roku 1774 r. W tym właśnie roku biorą ślub pochodzący z Kijowa Jan Chudziński z Apolonią Kuszczówką. Czyli nazwisko pozostało, ale nazwa miejscowości już nie. W 1778 r. bierze ślub Marianna Chudzieńska rodem z Kijowa. Czyli żyjący wtedy w Kijowie Chudzińscy/Chudzyńscy zapewne mieszkali na terenie dawnej wsi Chudzyń, lub na pewno mieli w niej swoje korzenie.
Gdyby z Chudzynia wyodrębnił się Kijów to w księgach metrykalnych te miejscowości nie powinny występować równocześnie od roku 1599 (Chudzyń) i 1602 (Kijów), aż do ostatniej uchwytnej na dziś wzmianki o Chudzyniu w roku 1656. Jest to blisko 160 lat wspólnego istnienia. Gdyby jedna miejscowość zastąpiła drugą to w księgach metrykalnych nazwa Chudzyń powinna przestać się pojawiać lub pojawiać się coraz rzadziej, a na jej miejscu powinien pojawić się dość szybko Kijów. A tak przecież nie jest.
Jest jeszcze małżeństwo Jana i Doroty Górków, którym na początku XVII w. rodzą się dzieci, raz w Kijowie, raz w Chudzyniu. To mogłoby świadczyć, jeżeli ta para mieszkała w jednym miejscu, o równoczesnym używaniu nazwy Kijów i Chudzyń na to samo miejsce. Ale w takim razie i inne osoby występujące w aktach metrykalnych też powinny być zapisywane raz to we wsi Chudzyń, a innym razem Kijów. Jednak tak nie jest i tylko małżeństwo Jan i Dorota Górka pojawia się raz w Kijowie, a potem w Chudzyniu. Sądzę, że to małżeństwo mogło mieszkać na pograniczu obu miejscowości i stąd pojawiają się zapisani w Kijowie i w Chudzyniu. Ewentualnie też mogli z różnych, nieznanych nam przyczyn, zmieniać swoje miejsce zamieszkania. Przy aktach innych osób jest już tylko podawany Kijów lub Chudzyń, nie ma zmian miejsca zamieszkania tak jak w przypadku Jan i Doroty Górków. Znaczy to, że dla ówczesnych ludzi było wiadome gdzie kto mieszka i że są to odrębne miejscowości. Na tej podstawie sądzę, że Kijów i Chudzyń były jednak odrębnymi miejscowościami, ale położonymi blisko siebie, być może nawet łączącymi się zabudową. Z czasem jednak dokonano faktycznego połączenia, a z nazwy Chudzyń zrezygnowano. Pozostało tylko nazwisko pochodzące od tej wsi.
Natomiast miejscowość Łęg jest po raz pierwszy wzmiankowana w 1457 r., gdy Stogniew Czapla z Kruszyny sprzedał tę wieś szlachcicowi Piotrowi z Brzeźnicy za 150 grzywien (Ryszard Rosin, Słownik historyczno - geograficzny ziemi wieluńskiej w średniowieczu, Warszawa 1963, str. 100). W księgach metrykalnych parafii Kruszyna miejscowość Łęg pojawia się już od 1598 r.
COM_KUNENA_THANKYOU: Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 2 tygodni temu #31809 przez Michał Mugaj
Panie Krzysztofie, chciałbym bardzo podziękować za informacje o wsiach Kijów i Łęg w parafii Kruszyna. Bardzo ciekawa i pasjonująca jest także analiza występowania nazwy wsi Kijów i Chudzyń. Ja także sądzę, że te wsie istniały blisko siebie.
Pozdrawiam Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 2 tygodni temu #31840 przez Krzysztof Łągiewka
ASC parafii rzym. - kat. Kruszyna:
Kijów Nr 11 z 1.03.1814 r.
28.02.1814 r. urodziła się Teofila Józefa Rubach córka Jana Rubacha lat 30 posesora wsi Kijów i Marcjanny z Jankowskich lat 28. Świadkowie: Józef Foksiński lat 40 komisarz dóbr Kruszyna i Grzegorz Chotkowski lat 28 zamieszkały w Kruszynie.
Posesor znaczyło ówcześnie to samo co dzierżawca. Kijów należał do dóbr Kruszyna, których właścicielem był wtedy Jan Kanty Chrucki.
COM_KUNENA_THANKYOU: Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 1 tydzień temu #31848 przez Michał Mugaj
Panie Krzysztofie!
Czy posiada Pan jakieś informacje o dawnych właścicielach majątku Kruszyna. Bowiem dzięki temu tematowi - "Ziemiaństwo z okolic Częstochowy 1793-1945" na Forum – bardzo dużo uzyskaliśmy wiadomości o Podczaskich ( którzy byli właścicielami od 8.01.1850). O ile mi wiadomo, to przed Podczaskimi, właścicielami był ród Martinich, Chruccy, Karśniccy, Blumerowie…..i inni. Zdaję sobie z tego sprawę, że jest to materiał trudny do uzyskania i pracochłonny, ale może jednak?
z podziękowaniem Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

7 miesiąc 3 dni temu #31962 przez Andrzej Kuśnierczyk
Co prawda polecany w linku słownik dotyczy ogromnego obszaru zachodniej Małopolski , można jednak to i owo znaleźć - duży zasób nazwisk i miejscowości,wiarygodne dane.. Lata graniczne : 1772 - 1815.

www.gospodarka-galicji.pl/slownik-miejscowosci/

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

6 miesiąc 4 tygodni temu #31985 przez Andrzej Kuśnierczyk
I jeszcze jedno opracowanie dotyczące historycznego województwa krakowskiego w drugiej połowie XVI w. - w wersji cyfrowej (PDF):
rcin.org.pl/Content/5023/WA303_6749_III7...j-Krakowskie-kom.pdf

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

6 miesiąc 3 tygodni temu #31992 przez Andrzej Kuśnierczyk
Zw wspomnianego wyżej opracowania wybrałem informacje dotyczące interesującego nas powiatu lelowskiego - a więc interesującego nas (genealogów) obszaru Częstochowy i okolic, graniczącego z powiatem lelowskim od zachodu (eksterytorialnym) księstwem siewierskim.
Uwaga: nazwy miejscowości w wersji XVI-wiecznej - w nawiasach nazwy współczesne (nie we wszystkich przypadkach)

Dekanat lelowski : (parafie, m- miasto)

Biała Więtsza (Biała Górna), Częstochowa m., Drochlin, Goleniowy, Irzędze (Irządze), Klasztor M stowski (Mstów), Kłobucko (Kłobuck) m., Kroczyce, Kromołów (Zawiercie-Kromołów) m., Lelów m., Miedzwno (Miedźno), Mrzygłód (Myszków - Mrzygłód) m., Nakło, Niegowa, Obichów (Obiechów), Ogrodzieniec m., Olsztyn m., Poczesna, Podlesie, Potok (Złoty Potok), Przerów (Przyrów) m., Przestań (Przystajń), Przybynów, Przyłęk, Rokitno, Skarzyce (Zawiercie-Skarżyce), Stare Miasto (Staromieście), Szczekociny m., Wilkowiecko, Włodowice m., Zdrębice (Zrębice II), Żarki m., Żórawie (Żuraw).

Miasta w powiecie lelowskim:
(przynależność własnościowa: k - królewska, d - duchowna, s – szlachecka)

Częstochowa (k), Kłobucko (k), Kossów (s), Kromołów (s), Krzepice (k), Lelów (k), Mrzygłód (s), Mstów (d), Ogrodzieniec (s), Olsztyn (k)27, Pilcza (s), Przerów (k), Szczekociny (s), Włodowice (s), Żarki (s).
[przypis]27 F. Kiryk, op.cit., s. 381: „[...] lokacja [z 1478 r.] nie wskrzesiła miasteczka, skoro jeszcze w 1534 r. stało w nim tylko 10 domów mieszczańskich, których właściciele korzystali z wolnizny”. Olsztyn (Olsztynek) jednak stale występuje w wykazach miast i miasteczek w XVI- i XVII-wiecznych rejestrach poborowych. Rej. pob. 1595, s. 636 wymienia 11/2 łanu miejskiego, 2 rzemieślników, 2 komorników i zapłacony szos (f. 3, gr. 6).

Duże wsie w pow. lelowskim:
(przynależność własnościowa (k - królewska, d - duchowna, s - szlachecka, k/d - królewsko-duchowna, k/s - kró- lewsko-szlachecka, d/s - duchowno-szlachecka, m - miejska).

Błeszno (s), Częstochówka (d), Irzędze (s), Kocznia (k), Łany Wielkie (k), Łany Małe (k), Łobodna (k), Miedzwno (k), Mirów (k), Nagłowice (s), Nakło (s), Ostrowy (k), Otola (k), Pierszne (k/s), Podlesie (s), Raszków (s), Rokitno (d), Sprowa (s), Strzegowa (s), Truskolasy (k), Walenczów (k), Wręczyce (k),

Dobra królewskie :
tenuta olsztyńska (Joachim Ocieski, kanclerzy koronny) : Biskupice, Borowy folwark, Bukowno, Ciecierzyn folwark, Czatachowa, Częstochowa miasto, Dzbów, Krasawa, Kusięta, Kuźnica Chybakowska (Osiny), Kuźnica Dzbowska, Kuźnica Łaziec, Mirów, Olsztyn miasto, Olsztyn zamek, Poczesna kuźnica, Przemiłowice, Przerów (Przyrów) miasto, Rększowice, Siedlec, Suliszowice, Sygietka, Turów, Wiercice, Wierzchowiska, Własna kuźnica, część wsi Wyczerpy (Wyczerpy Dolne), Zarębice, Zdrębice (Zrębice);
tenuta lelowska (Andrzej Szafraniec, wojewodzic sandomierski): Bliżyce, Dzibice, Lelów miasto, Sokolniki;
tenuta krzepicka (Mikołaj Wolski, miecznik koronny): Dankowice, Grodzisko, Huta, Iwanowice (Iwanowice Wielkie), Kawka kuźnica, Kłobucko miasto, Kocznia, Kostrzyn kuźnica, Krzepice miasto, Łobodna, Ławy (Łojki) kuźnica, Miedzwno (Miedzno), Opatów, Ostrowy, Panek kuźnica, część wsi Pierszne (Pierzchno), Piła kuźnica, Rębielice (Rębielice Królewskie), Truskolasy, Trcianka (Praszczyki) kuźnica, Walenczów, Wręczyce, Zagórze, Zakrzów, Złochowice.
COM_KUNENA_THANKYOU: Michał Mugaj, Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

6 miesiąc 3 tygodni temu #31993 przez Andrzej Kuśnierczyk
Własność kapituły katedralnej krakowskiej: (prepozyt) Drochlin, Dzierzków.

Klasztoru św. Andrzeja klarysek w Krakowie: Boniowice, Grabiec, Kaszczor, Rokitno

Klasztoru kanoników regularnych w Mstowie: Bryszów, Jaskrów, Kunin (Konin), Morsko, Mstów miasto, Skarzyce, Sroczków (Srocko), Zawada, część wsi Żerkowice.

Klasztor kanoników regularnych w Kłobucku: Mokra.

Klasztor kanoników regularnych w Krzepicach: Kuków - folwark.

Klasztor paulinów w Częstochowie: Częstochówka, Grabówka, Kaleja, Kawodrza, Konopiska, Lgota, Szarlejka.

Uposażenia plebańskie: część wsi Kluczyce - plebana przyłękowskiego.

Własność miejska : miasto Lelów: Stare Miasto (Staromieście), Ślęzany, Zbyczyce.

Duże dobra szlacheckie (właściciele):
Wojciech Padniewski, kasztelan oświęcimski (zm. 1610): Bielanowice (Zawiercie-Blanowice), Biskupice, Cięgowice, Czarna Poręba (Poręba), część wsi Dobra, Kidów, Kocikowa, Krzemienda kuźnica, Łośnice, miasto Mrzygłód, Niwki, miasto Pilcza (Pilica), Poręba kuźnica, Przechody, Rząsawa, część wsi Siadcza, Sławniów, Słupia, Smoleń, część wsi Strzegowa, Wierzbka, Zawiercice (Zawiercie), Złosieniec (Złożeniec).

Joachim Ocieski, starosta olsztyński (zm. 1613)

Mikołaj Firlej, wojewoda krakowski (zm. 1599): Dąbrowica (Kuźnica Masłońska), kuźnica, Kiełkowice, miasto Kromołów, Mądolice (Górka Włodowska), Niegowanice, miasto Ogrodzieniec, zamek Ogrodzieniec, Parkoszowice, Pomrożyce, Rokitno (Rokitno Szlacheckie), Rudniki, Ryczów Leśny, miasto Włodowice.

Maciej Szczepanowski: Raszków, Szczekocińskie Przedmieście, część wsi Siedliska, część wsi Sprowa, miasto Szczekociny, Tęgoborz

Rzeszowscy: Brzostek folwark, Chycza Mała, Chycza Wielga, miasto Kossów, część wsi Radków.

Drogi
Najstarszą drogą na Śląsk jechało się z Krakowa przez Olkusz, Sławków, Będzin i dalej przez Bytom, Opole do Wrocławia. Szczególnie dużo komór celnych funkcjonowało w XVI w. pomiędzy Krakowem a Olkuszem. Znajdowały się one w Wielgiej Wsi, Białym Kościele, Czajowicach, Olkuszu i we wsi Sieniczno.
Drugi trakt łączący Kraków ze Śląskiem biegł przez Brzozówkę, Skałę do Ogrodzieńca, a stamtąd przez Kromołów, Włodowice, Żarki. W Żarkach droga się rozgałęziała - jedna skręcała w kierunku zachodnim i szła przez Koziegłowy, Lubliniec do Opola, a druga prowadziła na północ przez Olsztyn, Częstochowę, Kłobuck, Krzepice do Wrocławia.
Inna droga, określana w źródłach jako strata magna, prowadziła z Krakowa przez Miechów, Żarnowiec, Małoszyce, Rokitno, Kaszczor, Witów, Lelów, Krzepice do Wielkopolski i Prus lub z Krzepic na Śląsk. Jak podaje Długosz, jeździli tą drogą Władysław Jagiełło i Kazimierz Jagiellończyk. Wcześniejszy wariant tego szlaku omijał Częstochowę i prowadził przez Mstów, Rędziny, Wierzchowiska (gdzie pobierano cło), Kłobuck. W XVI w., droga z Lelowa przez Olsztyn i Częstochowę zyskuje na znaczeniu i w lustracji z 1570 r. obie są wymienione. Trakt przez Olsztyn, Częstochowę poświadczony jest w 1598 i 1599 r. Raz jest określony jako droga publiczna na Śląsk z Lelowa do Częstochowy, a innym razem, jako gościniec z Lelowa do Częstochowy.
Przez księstwo siewierskie przechodziły ważne szlaki handlowe z południa na północ i z zachodu na wschód. Było to spowodowane korzystnym położeniem geograficznym tej ziemi. Już w XV w. Władysław Jagiełło jechał z Krakowa przez Rabsztyn, Sławków, Chruszczobród do Siewierza, a następnie przez Koziegłowy, Częstochowę do Wielkopolski. Z Siewierza na Śląsk szły trakty przez Warężyn, Będzin i dalej do Oświęcimia, lub połączenie Siewierz-Czeladź przez Przeczyce, Toporowice. Była też droga Lelów-Włodowice-Mrzygłód do Siewierza, jak również połączenie z Siewierza do Ogrodzieńca i Żarnowca.
W północnej części księstwa w XVI w. drogi wiodły z Lelowa przez Żarki, Koziegłowy, Woźniki i dalej do Lublińca.

Duże dobra kościelne (biskupów krakowskich) - księstwo siewierskie: Boguchwałowice, Brudzowice, Brzynkowice (Brzękowice Górne), Cynków, Czeladź miasto, część wsi Dąbie, Gężyn, Gniazdów, Gołuchowice, część wsi Góra, Jastrzębie, część kuźnicy Kamienica (Kamienica Polska), Koziegłowy miasto, Koziegłówki, Kruszyn, Kuźnica Stara, Kuźnica Sulikowska, Lgota, Łagisza, Markowice, część wsi Mierzęcice, Nowa Wieś, kuźnica Piwonia (Siewierz-Piwoń), Przeczyce, Rzewniszów, Siedlec (Siedlec Duży), Siewierz miasto, Smardzów młyn, część wsi Strzyżowice, Sulików, Targoszyce, Toporowice, Winowno, Wojkowice Komorne, Wojsławice, Zendek.

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

6 miesiąc 3 tygodni temu - 6 miesiąc 3 tygodni temu #31996 przez Krzysztof Łągiewka
Polecam również Słownik historyczno - geograficzny ziem polskich w średniowieczu:
www.slownik.ihpan.edu.pl/browse.php
Dla naszego terenu miejscowości znajdują się w słowniku Kraków i Wieluń. W słowniku Kraków na razie tylko do litery M. Nad dalszym ciągiem prace cały czas trwają.

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

6 miesiąc 4 dni temu - 6 miesiąc 3 dni temu #32203 przez Krzysztof Łągiewka
Majorat Turów Olsztyński.
Majorat składał się z następujących części: folwark Turów, folwark Ciecierzyn, folwark Biskupice, folwark Mirów, folwark Joachimów, folwark Bukowno, działy lasu z lasów dóbr Olsztyn. Przed nadaniem majątki te wchodziły w skład Dóbr Narodowych Olsztyn. W I RP były to królewszczyzny należące do starostwa w Olsztynie.
Według pomiarów z 1870 r. powierzchnia majoratu Turów Olsztyński wynosiła 2226 mórg i 257 prętów w tym:
1. Folwark Turów 313 mórg i 261 prętów.
2. Folwark Ciecierzyn 225 mórg i 218 prętów.
3. Folwark Biskupice 89 mórg i 138 prętów.
4. Folwark Mirów 552 morgi i 178 prętów.
5. Folwark Joachimów 487 mórg i 142 pręty.
6. Folwark Bukowno 372 morgi i 180 prętów.
7. Las II Okręgu części lasów Olsztyn 170 mórg i 40 prętów.
8. Ciasna osada 15 mórg.
Generał Reinhold Moller syn Jegora otrzymał ten majorat 7 lipca 1868 r. (Urodzony w 1814 roku, pochodził ze szlachty inflanckiej. W 1864 r. awansowany na generała majora z przydziałem do urzędu generał - policmajstra w Królestwie Polskim. W 1870 r. pełnił obowiązki naczelnika żandarmerii dróg żelaznych w Królestwie Polskim. W 1872 r. przydzielony został do 2 dywizji grenadierów. Zmarł po 1872 r. - Generałowie carscy i ich majątki w Królestwie Polskim (1835 - 1920), Jerzy Kukulski, Warszawa 2007, s. 334.)
Po śmierci Reinholda Mollera władze przekazały majorat Turów Olsztyński Aleksandrowi Sztadenowi synowi Karola 18 kwietnia 1874 r.
Ryszard Sztaden syn wyżej wymienionego Aleksandra przejął ten majorat po śmierci ojca co zatwierdzono 12/24.06.1896 r. Nie znam lat życia obu Sztadenów. Niekiedy pisano również von Sztaden.
Na mocy ustawy z dnia 25 lipca 1919 r. majoraty przeszły na własność Skarbu Państwa.
W okresie międzywojennym folwarki wchodzące w skład majoratu za wyjątkiem Mirowa i Turowa zostały rozparcelowane. Lasy przejęły lasy państwowe.
Folwark Biskupice został wypuszczony w dzierżawę Julianowi Niczke synowi Józefa przez właściciela majoratu od 1.06.1913 r. do 1.06.1931 r. za 150 rubli rocznie. Po przejęciu majoratu przez państwo władze anulowały ten kontrakt. Folwark Biskupice został przez władze wydzierżawiony drobnym dzierżawcom od 1.10.1920 r. do 1.10.1921 r. Ich pełnomocnikiem był Wojciech Cesarz. W 1924 r. folwark Biskupice miał powierzchnię 50.3434 ha. W tym samym roku folwark rozparcelowano. Nie wiem nic o budynkach czy dworku który być może tam istniał.
Folwark Bukowno dzierżawiony był od właściciela majoratu jeszcze przed I wojną światową przez Ludwika Czermińskiego. Po jego śmierci 22.06.1917 r. dzierżawę przejął jego syn Aleksander. 14.12.1922 r. zawarto umowę dzierżawną pomiędzy Skarbem Państwa, a Aleksandrem Czermińskim. Dzierżawa miała trwać od 1.10.1922 r. do 1.06.1934 r. bez możliwości przedłużenia. W 1923 r. powierzchnię folwarku Bukowno obliczono na 206.4666 ha. Na terenie folwarku znajdowały się zabudowania oraz dwór z kamienia kryty gontem. 19.04.1929 r. ośrodek majątku Bukowno o powierzchni 83.5285 ha został ostatecznie przekazany na cele parcelacji. Pozostały obszar folwarku miał być rozparcelowany już w 1922 r. Na terenie ośrodka znajdował się dwór z kamienia kryty papą i słomą, sześciorak z kamienia kryty słomą, obora z kamienia kryta słomą, stajnia z kamienia kryta słomą, stodoła drewniana z filarami z kamienia kryta słomą, studnia z drzewa, płoty w złym stanie i mury z kamienia. Władze wyraziły zgodę, aby 20 ha z ośrodka wraz z zabudowaniami folwarcznymi nabył jego dzierżawca Aleksander Czermiński za 20.000 zł. Nie wiem jak długo właścicielem tych 20 ha był Aleksander Czermiński, który zmarł 4.10.1937 r. w wieku 69 lat. Po nim jako właściciel pojawia się Roman Treutler. Dwór w Bukownie nadal istnieje i obecnie jest w posiadaniu rodziny Żurek. Grobowiec rodziny Czermińskich znajduje się na cmentarzu w Olsztynie.
Folwark Ciecierzyn według pomiarów z 1927 r. posiadał powierzchnię 125.2462 ha. Julian Niczke w wyniku przetargu z 1.12.1921 r. uzyskał kontrakt dzierżawny tego folwarku od władz do dnia 1.07.1934 r. W 1927 r. przekazano folwark do parcelacji. Z tego nadleśnictwu Olsztyn przekazano 62.7285 ha. Julian Niczke nabył ośrodek folwarku wraz z ziemią o powierzchni 20.0220 ha. Na terenie ośrodka znajdował się dom mieszkalny z bali kryty papą z gankiem, piwnica z kamienia kryta deskami, stodoła z murowanymi filarami kryta słomą, spichlerz z kamienia kryty słomą, obora stajnia i stodoła jako jeden budynek z kamienia, czworak z kamienia kryty słomą. Nie wiem czy coś z tego pozostało do dzisiejszego dnia. Grobowiec rodziny Niczke znajduje się na cmentarzu w Olsztynie.
Folwark Joachimów został przez właściciela majoratu wydzierżawiony Ignacemu Andrzejewskiemu synowi Jana od 1.06.1917 r. do 1.06.1929 r. W 1922 r. folwark Joachimów posiadał powierzchnię 266.2600 ha. i został w 1921 r. przedwstępnie przekazany na parcelację. Na terenie folwarku znajdował się dom mieszkalny z kamienia bez dachu i wiązania w stanie ruiny. Oprócz tego czworak, szopa, mury kamienne po spalonej oborze, stodoła kamienna. 20.03.1921 r. część zabudowań folwarku Joachimów zniszczył pożar. Obecnie dwór istnieje i znajduje się w nim Dom Pomocy Społecznej. Ale jako adres podaje się Turów ulica Joachimowska 85.
Folwark Mirów został wydzierżawiony przez Ryszarda Sztadena 26.06/9.07.1913 r. na 12 lat Władysławowi Bogusławskiemu, który też zaraz za zgodą właściciela majoratu przekazał swe prawa do dzierżawy Janowi Wereszczyńskiemu. Tenże przejął dzierżawę dnia 14 lipca 1913 r. od poprzedniego dzierżawcy Natana Kohna. Władze polskie zawarły kontrakt dzierżawny z Janem Wereszczyńskim od 15.02.1920 r. do 1.12.1926 r. Jan Wereszczyński prowadził wg. oceny władz wzorowe gospodarstwo. W latach 1916 - 1917 wybudował 4 nowe budynki i wyremontował dom mieszkalny. 24 lipca 1921 r. w folwarku wybuchł ogromny pożar, który strawił dwa domy mieszkalne dla służby folwarcznej, oborę i dwie stodoły. Według opisów z 1924 r. majątek został rozbudowany przez dzierżawcę, a ze starych budynków pozostał tylko spichlerz. 14 listopada 1927 r. wydzierżawiono Janowi Wereszczyńskiemu ośrodek Mirów o powierzchni 167.9400 ha od 1.07.1926 r. do 1.07.1938 r. Dnia 28 października 1931 r. Jan Wereszczyński syn Antoniego i Władysław Wereszczyński syn Jana nabyli od Kazimierza Aleksandra Kotlińskiego majątek Parzniewice koło Piotrkowa Trybunalskiego. Jako część ceny za te dobra Jan Wereszczyński przekazał Kazimierzowi Kotlińskiemu swoje prawa do dzierżawy Mirowa i tenże za zgodą władz został nowym dzierżawcą. Zabudowania folwarku Mirów znajdowały się wg. mnie w miejscu obecnego kościoła. Folwark Mirów został przejęty na cele parcelacji 19.02.1945 r. Jego powierzchnia wynosić miała wtedy 164.2000 ha. Z tego rozparcelowano pomiędzy 66 osób 149.1000 ha.
W 1918 r. dzierżawcą folwarku Turów jest Tadeusz Piotrowski. Władze zawarły kontrakt dzierżawy tego folwarku z Baterią Zapasową 7 pułku artylerii ciężkiej z Częstochowy od 1.03.1920 r. do 1.07.1926 r. Następnie część majątku tj. 150 mórg 7 pac wydzierżawił Tadeuszowi Piotrowskiemu. Jednak już 12.06.1922 r. władze wydzierżawiły folwark Sejmikowi Powiatowemu w Częstochowie od 1.10.1921 r. do 1.06.1934 r. Folwark Turów został przejęty na cele parcelacji 15.02.1945 r. Jego powierzchnia wynosić miała wtedy 174.7000 ha. Z tego rozparcelowano pomiędzy 100 osób 155.4000 ha. Dwór w Turowie istnieje do dziś i jest przebudowany na remizę strażacką.

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

6 miesiąc 1 dzień temu #32252 przez Marek Romański
Panie Krzysztofie.
Serdecznie dziękuję za informację na temat Majoratu Turów Olsztyński. Córka Pana Romana Treutlera z Bukowna Hanna Lesisz napisała wspomnienia i ciąg dalszy historii dworku w Bukownie. Jest w internecie. Pozdrawiam i życzę wszystkiego najlepszego w Nowym Roku. Marek Romański

Marek
COM_KUNENA_THANKYOU: Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

5 miesiąc 3 tygodni temu #32280 przez henryk Albert
czy znana jest historia dworku w Kamyku k/Częstochowy należącego do rodziny Zandsztajn
i w ogóle o tej rodzinie

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Czas generowania strony: 1.891 s.